BOAS CONDICIÓNS AGRARIAS E MEDIOAMBIENTAIS (BCAM)



BCAM 1: Mantemento dos pastos baseado nunha proporción de pastos permanentes con respecto á superficie agrícola a escala nacional, rexional, subrexional, de agrupación de explotacións ou de explotación en comparación co ano de referencia 2018. Reducción máxima do 5% en comparación co ano de referencia.

B 1.1. No caso dunha redución da proporción anual de pastos permanentes igual ou superior ao 5% en relación coa proporción de referencia, reconvértense as superficies que pasaron de pasto permanente a outros usos.

BCAM 2: Protección de humedais e turbeiras

B 2.1. Non se drenaron turbeiras ou humedais nin se levou a cabo a queima ou extracción de turba das mesmas.


B 2.2. Non se converteron a terra de cultivo as superficies situadas sobre humedais e turbeiras, incluidas as de pastos permanentes e de cultivos permanentes.


B 2.3. Non se labraron os pastos permanentes situados enos humedais e turbeiras, salvo aquelas que refiren as labores de mantemento.


B 2.4. En terras de cultivo situadas sobre humedais e turbeiras non se labrou o solo salvo cun laboreo superficial, coa excepción de aquelas superficies que se destinaran na campaña agrícola en cuestión ao cultivo traidicional do arroz (arrozais), sobre as que sí que se puidera realizar calquer labor.


B 2.5. Non se superou a carga gandeira mínima de 1 UGM/ha no caso de que se mantivera unha actividade agrícola ligada ao pastoreo (para que ditas terras sigan mantendo a consideración de superficie agrícola).

BCAM 3: Prohibición de queima de rastroxos, excepto por razóns fitosanitarias

B 3.1. Non se queiman restrollos de colleitas de cultivos herbáceos en todo o ámbito nacional, salvo que, por razóns fitosanitarias, a queima estea autorizada pola autoridade competente, en cuxo caso condicionarase ao cumprimento das normas establecidas en materia de prevención de incendios, e en particular, as relativas á anchura mínima dunha franxa perimetral cando os terreos colinden con terreos forestais.


B 3.2. Cúmprese co establecido no artigo 27.3 da Lei 7/2022 de 8 de abril, de residuos e solos contaminados para una economía circular.

BCAM 4: Creación de franxas de protección nas marxes dos ríos

B 4.1. Crearanse franxas de protección de polo menos 5 metros, ao longo dos cursos de auga , ase como dos embalses, lagos e lagoas, considerados a partir da ribeira, situaranse na parcela agrícola, de forma que os bordes destas franxas sexan paralelos ao borde do cauce ou masa de auga, podendo estar ocupadas por vexetación de ribeira.


Esta anchura mínima deberá respectar calquera outra anchura mínima superior á recollida noutra normativa de obrigada aplicación, ou nos programas de actuación estabrecidos no marco da Directiva 91/676/CEE para zonas vulnerabeis por contaminación de nitratos, ou a recollida na etiqueta dos produtos fitosanitarios e/ou na súa autorización, no caso de que exista una limitación maior.


En zonas con canais de rega importantes nos que se poida producir percolación de materias nocivas, a anchura mínima da franxa de protección non será inferior a 1 metro.


Na franxa de protección no haberá produción agrícola, excepto no caso dos cultivos leñosos que xa estean implantados antes de que a persoa beneficiaria tivera obriga de cumprir a norma, xa que o arranque podería diminuír a protección das marxes.


Manterase unha cuberta vexetal que poderá ser sementada ou espontánea, que será distinguible da terra agrícola contigua. Permítese o pastoreo e a sega.


B 4.2. Nas franxas de protección non se poderán aplicar fertilizantes nin fitosanitarios.


Poderanse realizar en caso necesario labores superficiais de mantemento para evitar a proliferación de pragas e enfermidades que constitúan un risco sanitario para os cultivos xuntos. A Comunidade autónoma poderá autorizar tratamentos para o control de pragas por razóns fitosanitarias determinando, en calquera caso, as condicións en que se teñan que levar a cabo.

BCAM 5: Xestión mínima da labranza, reducindo o risco de degradación e erosión do solo, o que inclúe ter en conta a inclinación da pendente

B 5.1. Que nas superficies que se destinen a cultivos herbáceos ou cultivos leñosos, non se labra a terra na dirección da máxima pendente cando, nos recintos cultivados, a pendente media sexa maior ou igual ao 10 por cento, salvo que a pendente real do recinto estea compensada mediante terrazas ou bancais.


Quedan exentas do cumprimento da BCAM 5, as parcelas de cultivos herbáceos e leñosos cunha superficie igual u inferior a unha hectárea, ase como as parcelas de cultivos leñosos irregulares ou alongadas cuxa dimensión mínima no sentido transversal á pendente sexa inferior a 100 metros en calquera punto da parcela.


No caso do viñedo e cultivos permanentes implantados antes do 1 de xaneiro de 2023 poderase facer algún tipo de labor vertical no sentido da pendente cando no sexa posible facelo doutro xeito, para elo será necesario contar cunha autorización individual que se solicitará ao FOGGA. No caso do viñedo o FOGGA concede unha autorización colectiva a certos concellos (pódense consultar na orde anual do FOGGA), o resto de superficies de viñedo e de cultivos permanentes deberán solicitar a autorización individual.


No caso do viñedo permítese o labareo intercepas e o aserpiado.


No caso de existencia de bancais, será obrigatorio evitar calquera tipo de labores que afecten a estrutura dos noiros existentes. Non obstante, as comunidades autónomas poderán autorizar a non aplicación desta obriga cando poida supor un risco de envorque da maquinaria e da vida dos operarios.

BCAM 6: Cobertura mínima de solo para evitar solos espidos nos períodos más sensibles

B 6.1. Cultivos herbáceos. Nas parcelas agrícolas que se sementen con cultivos herbáceos de inverno, non se labrará o solo con volteo nin con labareo vertical, entre a data de recolección da colleita e o 1 de setembro, data que se establece como referencia do inicio da presementeira.


O solo deberá manterse cuberto permanentemente salvo o tempo imprescindible entre o levantamento do restrollo da colleita anterior e a sementeira, tendo en conta as características del cultivo seguinte.


B 6.2. No caso de cultivos leñosos en pendente igual ou superior ao 10 por cento, salvo que a pendente real do recinto estea compensada mediante terrazas o bancais, será necesario manter unha cuberta vexetal que poderá ser sementada ou espontánea, de anchura mínima 1 metro nas rúas transversais á liña de máxima pendente ou nas rúas paralelas a dita liña, cando o deseño da parcela ou o sistema de rega impidan o seu establecemento na outra dirección, entre os meses de outubro a marzo, ambos incluídos.


Non obstante, no momento en que poida competir co cultivo ou imposibilite a súa recolección, as comunidades autónomas poderán autorizar a eliminación de dita cuberta, podendo ser incorporada mediante unha labor superficial, respectando en todo caso o establecido no apartado relativo a cultivos leñosos da BCAM 5.


No caso do viñedo permítese o labareo intercepas e o aserpiado.


B 6.3. Non se poderá arrincar ningún pé de cultivos leñosos situados en recintos de pendente igual ou superior ao 10 por cento, salvo nas zonas nas que así se estableza e sexa obxecto de reposición autorizada pola autoridade competente. Nestes casos hai que respectar as normas destinadas a súa reconversión cultural e varietal e aos cambios de cultivo ou aproveitamento. Quedan exceptuados aqueles recintos nos que a pendente real do recinto estea compensada mediante terrazas de retención ou bancais.


B 6.4. Terra de barbeito. Realizaranse prácticas tradicionais de manexo do solo: prácticas de mínimo labareo ou mantemento dunha cuberta axeitada do solo.


Non se realizarán tratamentos agrícolas sobre estas terras entre os meses de abril e xuño, ambos incluídos, pudendo adaptar dito período as comunidades autónomas en función das condicións locais específicas.

BCAM 7: Rotación en terra de cultivo excepto en cultivos baixo auga

Explotacións exentas de cumprir coa BCAM 7


Non terán que cumprir con esta BCAM as explotacións:


  1. Nas que máis do 75% das terras de cultivo se empreguen para producir herbas ou outros forraxes herbáceos, se empreguen o cultivo de leguminosas, sexan terras en barbeito ou estean suxeitos a una combinación deses usos.
  2. Nas que máis do 75% da superficie agrícola admisible sexan pastos permanentes ou se empreguen para producir herbas ou outros forraxes herbáceos ou para cultivos baixo auga durante unha parte significativa do ano ou do ciclo de cultivo, ou estea suxeito a unha combinación destes usos.
  3. Nas que a superficie de terra cultivable é inferior ou igual a 10 hectáreas.

Superficies exentas:


As certificadas consonte co Regulamento (UE) 2018/848 sobre produción ecolóxica e etiquetado dos produtos ecolóxicos. A superficie declarada consonte con esta certificación considerarase de forma semellante aos barbeitos, herbas ou outros forraxes herbáceos, cultivos baixo auga e cultivos plurianuais.


Obrigas BCAM 7


Para cumprir coa BCAM 7, a partires da solicitude única do 2025, os beneficiarios poderán elixir aplicar nas súas terras de cultivo unha das dúas seguintes prácticas:


Práctica 1: Rotación de cultivos


No caso de elixir esta práctica, os beneficiarios deberán cumprir cada unha das dúas seguintes obrigas nas súas terras de cultivo, unha rotación anual respecto aos cultivos anteriores e unha rotación global da explotación nun ciclo de tres anos consecutivos.


Obriga 1. Rotación anual

  • Anualmente, polo menos o 33 % da superficie das terras de cultivo da explotación deberá presentar un cultivo principal diferente con respecto ao declarado o ano anterior.
  • Ano de comprobación inicial: 2025 fronte ao 2024.
  • Dentro del ciclo de rotación, cada año se deberá comprobar con respecto a los cultivos del año anterior.

Obriga 2. Rotación global de la explotación en un ciclo de tres años

  • Todas as parcelas da explotación agrícola terán que cambiar de cultivo polo menos unha vez cada tres años, establecendo ciclos de tres años consecutivos dende o inicio da petición de rotación na solicitude única, de optar por esta obriga na solicitude única do 2025 o ciclo comprendería os anos 2025, 2026 e 2027.

Práctica 2: Diversificación de cultivos


No caso de elixir esta práctica para o seu cumprimento, as terras de cultivo da explotación deberán:


  • Se a terra de cultivo da explotación é superior a 10 hectáreas e igual ou inferior a 30 hectáreas, débense cultivar, polo menos, dous cultivos diferentes sen que o maioritario supoña máis do 75% de dita terra de cultivo.
  • Se a terra de cultivo da explotación é superior a 30 hectáreas, debe haber, polo menos, tres cultivos diferentes, sen que o maioritario supoña máis do 75% de dita terra de cultivo e os dous cultivos maioritarios xuntos non poderán ocupar máis do 95% da mesma.

Consideracións xerais:


Cando exista un cultivo secundario no mesmo ano que o cultivo principal, este considerarase parte da rotación, sen que se poidan utilizar as terras en barbeito como cultivo secundario.
Non se permitirá xustificar o uso do cultivo secundario como opción á rotación exclusivamente no terceiro ano, se non se empregou previamente nos dous anos anteriores.

BCAM 8. Mantemento dos elementos da paisaxe, prohibición de cortar sebes e árbores durante a tempada de cría e reprodución das aves

B 8.3. No se poderá efectuar unha alteración das particularidades topográficas ou elementos da paisaxe, salvo no caso de contar con autorización expresa da autoridade competente.


Excepción: a construción de paradas para corrección de ramblas, regueiros e bancais, ase como as operacións de refinado de terra que se realicen naquelas parcelas que se vaian dedicar ao cultivo do arroz e outros de rega.


B 8.4. No se poderán realizar operacións de corta e poda dos sebes e árbores durante a época de cría e reprodución das aves, salvo autorización expresa da autoridade medioambiental. Tomarase como referencia o período comprendido entre os meses de marzo a agosto.


BCAM 9: Prohibición de converter ou arar los pastos permanentes declarados como pastos permanentes sensibles dende o punto de vista medioambiental nos espazos Natura 2000.

B 9.1. Non se converteron, labraron ou efectuaron labores más aló das necesarias para o seu mantemento, nos pastos permanentes designados como medioambientalmente sensibles, situados nas zonas que contemplan as Directivas 92/43/CEE (“Hábitats”) o 2009/147/CE (“Aves”).


B 9.1. No caso de que un agricultor convertera ou labrara pastos permanentes suxeitos á obriga contemplada na norma 9.1., reconverteuse dita superficie a pastos permanentes, e respectáronse, se a autoridade competente así o determina, as instrucións establecidas coa finalidade de inverter os danos causados ao medio ambiente por dita acción.

BCAM 10: Fertilización sostible.

B 10.1. Que se rexistren correctamente no caderno de explotación, tódalas operacións encamiñadas a aportar nutrintes ou materia orgánica ao solo.


B 10.2. A explotación ten que contar cun plan de aboado para cada unidade de produción da mesma.


B 10.3. A fertilización realizase mediante a aplicación localizada de puríns e/ou soterrado de estercos sólidos nas superficies agrícolas.


Estas obrigas entraran en vigor en consecuencia cos prazos estipulados para o RD 1051/2022 e resto de normativa.